ใครกำลังเตรียมจะสร้างบ้านหรือต่อเติมบ้าน สิ่งสำคัญอย่างหนึ่งที่ไม่ควรละเลยนั่นก็คือ การขอใบอนุญาตก่อสร้าง ซึ่งถ้าใครคิดว่าจะสร้างบ้านแค่หลังเล็กๆ ก็เลยจะข้ามขั้นตอนนี้ไป พี่ไว้ใจบอกเลยว่า ถ้าโดนตรวจสอบย้อนหลังขึ้นมา ผลลัพธ์ไม่คุ้มแน่นอนค่ะ และเพื่อให้การก่อสร้างของเรานั้นถูกต้องตามหลักกฎหมาย วันนี้พี่ไว้ใจจะมาแนะนำการขอ ใบอนุญาตก่อสร้าง ซึ่งไม่ใช่เรื่องยุ่งยากแต่อาจจะมีรายละเอียดมากหน่อย จะมีขั้นตอนและเอกสารอะไรที่เราต้องเตรียมบ้าง รวมถึงคำถามที่หลายคนสงสัยเกี่ยวกับการขอ ตาม พี่ไว้ใจมาดูได้เลย

เลือกอ่านตามหัวข้อที่สนใจ

• ทำไมต้องขอใบอนุญาตก่อสร้าง?
• อาคารแบบไหนที่ต้องขอใบอนุญาตก่อสร้าง?
• เอกสารการขอใบอนุญาตก่อสร้างมีอะไรบ้าง?
  • หลักฐานทั่วไป
  • หลักฐานเฉพาะกรณี
• ขั้นตอนขอใบอนุญาตก่อสร้างอาคาร
• ข้อแนะนำเพิ่มเติม

ทำไมต้องขอ ใบอนุญาตก่อสร้าง

ก่อนที่จะไปพูดถึงเรื่องการเตรียมเอกสารและขั้นตอนต่างๆ นั้น เชื่อได้เลยว่า น่าจะกำลังมีหลายคนที่ตั้งคำถามกับพี่ไว้ใจว่า ทำไมเราจะต้องเสียเวลาในการทำขั้นตอนต่างๆ เหล่านี้ ซึ่งพี่ไว้ใจก็ตอบได้เลยว่า การขอใบอนุญาตก่อสร้างเป็นขั้นตอนทางกฎหมายที่มีประกาศบังคับใช้ เพื่อความปลอดภัยของตัวเราและผู้ที่อาศัยในบริเวณใกล้เคียง

ซึ่งการขอใบอนุญาตเพื่อทำการก่อสร้างนั้นจะเป็นการตรวจสอบและควบคุมให้ที่อยู่อาศัยทุกๆ หลัง มีมาตรฐานและทิศทางไปในทางเดียวกัน ทั้งในเรื่องของโครงสร้างอาคาร ความแข็งแรง ระยะห่างจากถนน รวมไปถึงการเว้นระยะห่างจากตัวชุมชนเดิม หรือจะอธิบายอย่างง่ายๆ ก็คือ เป็นการยืนยันว่าที่อยู่อาศัยที่เรากำลังจะสร้างนี้จะไม่ไปสร้างความเดือดร้อนในด้านต่างๆ ให้กับผู้อื่นในภายหลัง

และถ้าหากใครที่ไม่ได้ทำการยื่นขอใบอนุญาตและถูกผู้อื่นร้องเรียน หรือมีเจ้าหน้าที่เข้ามาตรวจพบ ก็อาจจะต้องโดนระงับการก่อสร้างไปก่อน หรือในทางที่แย่ที่สุดก็อาจจะถึงขั้นให้รื้อถอนตัวบ้านกันเลยทีเดียว

อาคารแบบไหนที่ต้องขอใบอนุญาตก่อสร้าง?

สำหรับคำถามนี้ พี่ไว้ใจคิดว่าน่าจะเป็นประโยชน์สำหรับใครหลายๆ คน เพราะบางทีเราอาจจะแค่อยากสร้างบ้านหลังเล็กๆ บนที่ดินของเราเอง แล้วแบบนี้ต้องขอ ใบอนุญาตก่อสร้าง หรือไม่ ซึ่งคำตอบของคำถามนี้ก็คือ ที่อาศัยในทุกๆ ประเภท ไม่ว่าจะเป็นบ้านเรือน ร้านค้า คูหา สูง 1 ชั้นหรือกี่ชั้นก็ตาม จำเป็นที่จะต้องขอใบอนุญาตทั้งสิ้น นอกจากนี้ยังรวมไปถึงการต่อเติมอาคาร ดัดแปลงอาคาร หรือเพิ่ม-ลดจำนวนเสาคานด้วยเช่นกัน ดังนั้นใครที่กำลังจะก่อสร้างหรืออยากจะเปลี่ยนโครงสร้างบ้านใหม่ก็อย่าลืมคำนึงถึงเรื่องการขอใบอนุญาตกันด้วย

เอกสารการขอใบอนุญาตก่อสร้างมีอะไรบ้าง?

มาถึงการเตรียมเอกสารกันบ้าง สำหรับใครที่อยากเตรียมเอกสารง่ายๆ แบบฉบับพี่ไว้ใจ ก็สามารถปริ้นท์หัวข้อนี้ออกมาเป็นลิสต์ไว้ในกระดาษหรือพิมพ์ไว้ในโทรศัพท์ และเมื่อเตรียมเอกสารในข้อไหนเสร็จแล้วก็ติ๊กถูกไว้ เพื่อที่จะได้ง่ายต่อการจัดเตรียม และไม่ลืมเอกสารชิ้นใดชิ้นหนึ่งไปค่ะ

หลักฐานทั่วไป

1. สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของผู้ขออนุญาตก่อสร้าง จำนวน 2 ชุด
2. สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของเจ้าของที่ดิน จำนวน 2 ชุด
3. สำเนาทะเบียนบ้านของผู้ขออนุญาตก่อสร้าง จำนวน 2 ชุด
4. สำเนาทะเบียนบ้านของเจ้าของที่ดิน จำนวน 2 ชุด
5. สำเนาโฉนดที่ดินที่จะทำการก่อสร้าง จำนวน 2 ชุด
6. แผนผังบริเวณ จำนวน 2 ชุด
7. แบบแปลน (โดยละเอียด) ที่มีวิศวกรและสถาปนิกผู้ออกแบบลงนามรับรองทุกแผ่น จำนวน 5 ชุด

หลักฐานเฉพาะกรณี

1. หนังสือยินยอมให้ปลูกสร้างในที่ดิน (กรณีไม่ได้ปลูกสร้างในที่ดินตนเอง) จำนวน 2 ชุด
2. หนังสือยินยอมให้ปลูกสร้างอาคารชิดผนัง (กรณีใช้ผนังร่วมกัน) จำนวน 2 ชุด
3. หนังสือยินยอมให้ปลูกสร้างอาคารชิดเขตที่ดิน (กรณีชิดเขตที่ดินข้างเคียง) จำนวน 2 ชุด

ขั้นตอนขอใบอนุญาตก่อสร้างอาคาร

สำหรับ ขั้นตอนขอใบอนุญาตก่อสร้าง นั้น หากเตรียมเอกสารมาอย่างถูกต้องและครบถ้วน ก็ไม่มีอะไรยุ่งยากแล้วค่ะ ซึ่งขั้นตอนต่างๆ พี่ไว้ใจสรุปมาให้อย่างง่ายๆ ดังนี้เลย

1. เริ่มจากการกรอกเอกสารคำขออนุญาตก่อสร้างอาคาร ดัดแปลงอาคารหรือรื้อถอนอาคาร (ข.1) โดยสามารถเข้าไปดาวน์โหลดและดูตัวอย่างการกรอกข้อมูลได้ที่เว็บไซต์ >> สำนักงานการโยธา กรุงเทพมหานคร
2. นำเอกสารต่างๆ ที่เตรียมไว้ในขั้นตอนแรก พร้อมเอกสาร ข.1 ยื่นต่อเจ้าพนักงานประจำเขตแต่ละท้องถิ่น ซึ่งเจ้าพนักงานจะใช้ระยะเวลาในการพิจารณาภายใน 45 วัน
3. หากเอกสารและแบบแปลนต่างๆ เป็นที่ถูกต้องและเรียบร้อยแล้ว เจ้าพนักงานจะทำการออก ใบอนุญาตก่อสร้าง ให้เป็นขั้นตอนต่อไป และเราต้องชำระค่าธรรมเนียมฉบับละ 20 บาท เพียงเท่านี้ก็เสร็จสิ้นขั้นตอนเป็นที่เรียบร้อยแล้ว
4. แต่หากมีข้อผิดพลาดเกิดขึ้น เช่น เอกสารบัตรประชาชนที่ถ่ายสำเนามา เป็นบัตรประชาชนที่หมดอายุ หรือแบบแปลนบ้านไม่ถูกต้องเรียบร้อย เจ้าพนักงานก็จะทำการเลื่อนการพิจารณาออกไปอีก 45 วัน เพื่อให้เราแก้ไขข้อผิดพลาดต่างๆ ก่อนที่จะเข้ามาพบเจ้าพนักงานประจำเขตแต่ละท้องถิ่นอีกครั้ง

ข้อแนะนำเพิ่มเติม

• ควรเก็บรักษาใบอนุญาตก่อสร้างให้ดี เพราะต้องใช้เป็นหลักฐานในการยืนยันว่าสิ่งปลูกสร้างที่เรากำลังสร้างอยู่นั้นได้รับอนุญาตเป็นที่เรียบร้อยแล้ว เมื่อมีเจ้าพนักงานเข้ามาตรวจสอบยังบริเวณที่มีการก่อสร้าง เราก็อุ่นใจหายห่วงได้เลย
• กรณีใบอนุญาตหาย จำเป็นต้องไปแจ้งความ และนำใบแจ้งความดังกล่าวไปติดต่อเจ้าพนักงานประจำเขตแต่ละท้องถิ่น เพื่อขอรับใบอนุญาตใหม่อีกครั้ง 
• กรณีใบอนุญาตใกล้หมดอายุ ควรรีบทำการขอใบใหม่ทันที เพราะถ้าใบอนุญาตหมดอายุไปแล้ว ก็เท่ากับว่า เรากำลังก่อสร้างอาคารโดยผิดกฎหมายอยู่นั่นเอง ทั้งนี้การขอต่ออายุจะต้องกรอกเอกสารที่เรียกว่า ข.5 ซึ่งสามารถเข้าไปดาวน์โหลดเอกสารและดูตัวอย่างการกรอกได้ที่เว็บไซต์ >> สำนักงานการโยธา กรุงเทพมหานคร โดยมีค่าธรรมเนียมฉบับละ 20 บาท
• แม้ขอใบอนุญาตได้แล้ว ก็อาจโดนยึดได้ เช่น หากการก่อสร้างของเรามีเสียงดัง มีฝุ่น หรือมีน้ำเสีย โดยที่เราไม่จัดการให้ดี และถูกร้องเรียน หรือจะเป็นการที่เราต่อเติม-ขยายพื้นที่จากเดิมที่ได้ยื่นแบบแปลนไป ก็อาจจะโดนยึดใบอนุญาตได้เช่นกัน

กรณีต้องการ ขอใบอนุญาตก่อสร้าง ย้อนหลัง เช่น เมื่อสร้างบ้านหรืออาคาร 2 ชั้น แต่เริ่มทำการก่อสร้างไปแล้ว 1 ชั้น หรือสร้างจนเสร็จเรียบร้อยแล้ว แล้วจึงไปขอใบอนุญาตกับเจ้าพนักงานในภายหลังนั้น เป็นสิ่งที่ไม่สามารถทำได้ เนื่องจากเจ้าพนักงานไม่สามารถตรวจสอบโครงสร้างหรือข้อมูลต่างๆ ได้นั่นเอง ดังนั้นหากไม่ทำการขอใบอนุญาตให้เรียบร้อยตั้งแต่ในครั้งแรกที่เริ่มทำการก่อสร้างก็อาจจะทำให้เกิดปัญหาอย่างการโดนระงับการก่อสร้าง รื้อแก้ไขแปลน หรือโดนสั่งให้ทุบทำลาย เนื่องจากสร้างโดยผิดกฎหมายนั่นเอง

สรุปส่งท้าย

จะเห็นได้ว่า ขั้นตอนขอใบอนุญาตก่อสร้าง นั้น ไม่ใช่เรื่องที่ยุ่งยากเลย เพียงแต่ต้องเตรียมเอกสารหลายๆ อย่างให้ครบถ้วนและถูกต้อง เพียงเท่านี้ทุกคนก็จะได้บ้านหรืออาคารในพื้นที่ที่เราต้องการแบบไม่ผิดกฎหมาย และที่สำคัญอย่าลืมคิดไว้เสมอว่า ใบอนุญาตก่อสร้าง เป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างมากทั้งในด้านความปลอดภัยและกฎหมาย จะไม่ขอหรือไม่ต่ออายุไม่ได้เลยทีเดียว