โดยธรรมชาติแล้ว แมวเป็นสัตว์ที่กระตือรือร้น ขี้เล่น อยากรู้อยากเห็น รวมไปถึงยังเป็นนักล่าในบางครั้ง แต่แมวทุกตัว แม้แต่แมวที่ชอบนอนเงียบ ๆ ต่างก็ชอบเล่นซน จนอาจทำให้ แมวเป็นแผล ได้ ถึงจะได้รับบาดเจ็บแม้เพียงเล็กน้อย ก็สามารถเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ของแบคทีเรียและไวรัสได้ หากไม่ได้รับการรักษา ซึ่งอาจส่งผลให้เกิดภาวะแทรกซ้อนทางสุขภาพที่รุนแรงได้ วันนี้ พี่ไว้ใจ ได้รวบรวม ข้อมูลการปฐมพยาบาลแมวเบื้องต้น และอาการบาดเจ็บหรือแผลของแมวที่สามารถพบได้บ่อย ๆ มาฝากกันค่ะ

เลือกอ่านตามหัวข้อที่สนใจ

• อาการบาดเจ็บหรือแผลของแมวที่พบบ่อย
• 6 ขั้นตอนเบื้องต้นในการปฐมพยาบาลแมวเป็นแผล
• แผลที่หมอไม่แนะนำให้เจ้าของทำเอง

• 

อาการบาดเจ็บหรือแผลของแมวที่พบบ่อย

แผลไฟไหม้และน้ำร้อนลวก เราควรทำให้บริเวณที่ถูกไฟไหม้เย็นลง ด้วยน้ำเย็นให้เร็วที่สุด และปิดบริเวณที่ไหม้ด้วยผ้าขนหนูชุบน้ำหมาด ๆ หากอาการแมวเป็นแผล บาดเจ็บ เกิดจากสารเคมี ให้ล้างออกด้วยน้ำเย็นเป็นเวลา 15 นาที และติดต่อสัตวแพทย์เพื่อขอคำแนะนำเพิ่มเติม

อาการบาดเจ็บที่ตา อาจเกิดจากการข่วน หรือมีสิ่งแปลกปลอม เช่น ดิน หญ้า หรือ ขน ควรล้างตาน้องแมวเบา ๆ ด้วยน้ำยาล้างตา หรือน้ำเกลือของคอนแทคเลนส์ แต่ระวังอย่าให้แมวข่วนหรือขยี้ตาตัวเองนะคะ เพราะอาจเป็นอันตรายต่อดวงตาได้

• 

รอยขีดข่วน ถ้าหากมีเลือดไหล ให้ใช้สำลีกดบาดแผลให้เลือดหยุดไหลเสียก่อน ถ้า แมวเป็นแผล มีขนาดกว้าง อาจจำเป็นต้องโกนขน บริเวณที่ใกล้บาดแผลออกก่อน แต่ถ้าเป็นแผลเพียงเล็กน้อย หรือเป็นแผลไม่กว้างมาก อาจ ทําแผลแมว โดยไม่ต้องโกนขน แต้มบริเวณแผลด้วยเบตาดีน ส่วนจะปิดแผลหรือไม่ปิดก็ได้ แต่อย่าลืมใส่ปลอกคอกันน้องเลียแผลตัวเองด้วยนะคะ

เมื่อแมวถูกสัตว์มีพิษ หรือแมลงกัดต่อย เช่น ตัวต่อ หรือ ผึ้ง ต่อยบริเวณใบหน้า หรือตามตัว ควรล้างด้วยน้ำมะนาวหรือน้ำส้มสายชู เพื่อให้ฤทธิ์ของเหล็กในของผึ้งอ่อนลงไป จากนั้นประคบเย็นบริเวณที่น้องแมวโดนต่อย และทาคาลาไมน์ หรือครีมกันแมลงกัดต่อย และหมั่นคอยสังเกตอาการต่อเนื่อง ถ้าแมวไม่มีอาการแพ้ก็สามารถหายได้เอง แต่ถ้าหากมีอาการบวมมาก หรือแมวหายใจลำบาก ควรรีบพาไปพบสัตวแพทย์ทันที

• 

6 ขั้นตอนเบื้องต้นในการปฐมพยาบาล แมวเป็นแผล

1. มองหาสัญญาณของการติดเชื้อ

สิ่งแรกที่เราควรตรวจสอบ เวลาน้องแมวเกิดอาการบาดเจ็บ หรือ แมวเป็นแผล นั้น เป็นแผลใหม่หรือเก่า ถ้าหากเป็นแผลเก่า อาจเกิดอาการแผลติดเชื้อได้ โดยเราสามารถสังเกตอาการเบื้องต้น ได้แก่ มีหนองไหล เกิดฝี มีไข้ มีอาการปวด หรือไม่สบายที่เห็นได้ชัดเจน อีกทั้งลักษณะพฤติกรรมของน้องแมวจะเปลี่ยนไป หากเป็นเช่นนี้แล้ว ควรได้รับการดูแลจากสัตวแพทย์ และให้ยาปฏิชีวนะโดยทันที

2. ระบุความรุนแรงของบาดแผล

หากเพื่อน ๆ พบว่าอาการบาดเจ็บนั้นยังใหม่อยู่ ขั้นตอนต่อไปคือ การตัดสินใจว่าอาการบาดเจ็บนั้นร้ายแรงเพียงใด โดยทั่วไปแล้วเราสามารถตรวจดูเบื้องต้นด้วยสายตาก่อนว่า แผลมีขนาดเล็กหรือใหญ่ หากอาการบาดเจ็บจำเป็นต้องเย็บแผล ผ่าตัด หรือเข้าเฝือก ทางที่ดีควรพาแมวไปพบสัตวแพทย์ทันที

3. ทำให้เลือดไหลเวียนได้ดีขึ้น

หากแมวของเพื่อน ๆ มีเลือดออกจากบาดแผลเล็ก ๆ น้อย ๆ เราสามารถ ทำแผลแมว ได้โดยการห้ามเลือด ให้ใช้ผ้าสะอาดหรือผ้าก๊อซฆ่าเชื้อ กดบริเวณที่มีเลือดไหล อาจต้องใช้เวลา 5-10 นาที เพื่อให้เกิดลิ่มเลือด ถ้าแผลยังมีเลือดออกอยู่ ให้พาแมวไปหาหมอทันที

4. ทำความสะอาด ล้างแผล

สำหรับบาดแผลและรอยถลอกเล็ก ๆ เราสามารถทำความสะอาดบาดแผลเบา ๆ ด้วยผ้าเปียกที่สะอาด ใช้น้ำเกลือหรือน้ำสะอาดล้าง พยายามล้างสิ่งสกปรกออกจากบริเวณแผลโดยไม่ต้องถู ซับแผลให้แห้ง ใส่ยาสำหรับแผลสด เช่น ยาแดง หรือ ทิงเจอร์ไอโอดีน แล้วใช้ผ้าพันแผลพันทับก่อนพาไปหาหมอ

5. ใช้ยาต้านจุลชีพ

หลังจากทำความสะอาดแผลเสร็จ ก็ถึงเวลาที่เราจะต้องเริ่ม ทำแผลแมว เบื้องต้น เพื่อช่วยป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรียที่อาจเกิดขึ้นได้ เราสามารถทำได้โดยใช้ผลิตภัณฑ์ยาต้านจุลชีพ ซึ่งเป็นยาประเภทที่ใช้กับโรคติดเชื้อ โดยออกฤทธิ์ฆ่า หรือ ยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อจุลินทรีย์สำหรับแมวโดยเฉพาะ

6. ตรวจสอบบาดแผลเป็นระยะ

อีกอย่างหนึ่งที่เราต้องคอยระวัง ก็คือ พยายามป้องกันไม่ให้แมวเลียบริเวณบาดแผล หรือข่วนบริเวณที่บาดเจ็บ รวมถึงรักษาผ้าพันแผลให้สะอาด และแห้งอยู่เสมอ ตรวจดูแผลทุกวัน เพื่อให้แน่ใจว่าจะไม่ติดเชื้อ เปลี่ยนผ้าพันแผล และฉีดยาต้านจุลชีพรอบ ๆ ขอบของแผลฉีกขาดให้มากขึ้น

• 

แผลที่หมอไม่แนะนำให้เจ้าของทำเอง

● แผลกัดกัน ไม่ว่าจะเป็นแมวกัดกันเอง หรือโดนสุนัขกัดก็ตาม แม้แผลภายนอกจะดูเล็กมาก แต่เขี้ยวของสัตว์จะมีเชื้อโรค ที่สามารถเข้าสู่บาดแผลได้ รวมทั้งบางทีอาจมีการกระชาก ทำให้เนื้อเยื่อใต้แผลมีการฉีกขาดอักเสบมากขึ้น
● แผลเปิดขนาดใหญ่ และลึกเป็นโพรง รวมถึงแผลทะลุ เช่น เกิดจากมีสิ่งแปลกปลอมทิ่มแทง เป็นต้น
● แผลที่เห็นอวัยวะภายใน แมวเป็นแผล โดยเกิดจากประสบอุบัติเหตุ เช่น รถชน หรือ โดนกัดอย่างรุนแรง
● แผลไหม้ เราสามารถปฐมพยาบาลแผลไหม้แบบเบื้องต้น ให้ใช้ผ้าชุบน้ำเย็นคลุมแผล โดยใช้เวลาประมาณ 30-35 นาที และหลีกเลี่ยงการใช้น้ำแข็ง หรือ ice pack โดยตรง เพื่อป้องกันเนื้อเยื่อเสียหาย จากอุณหภูมิที่เย็นจัดเกินไป และควรพาไปหาหมอโดยทันที

• 

สรุปส่งท้าย

โดยนิสัยของน้องแมวที่ช่างสงสัย และแสนชน การเกิดอุบัติเหตุจึงเป็นเรื่องที่เราหลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่ถ้าหากเกิดกับน้องแมวที่เพื่อน ๆ รักแล้ว พี่ไว้ใจว่า เราควรต้องมีความรู้เกี่ยวกับวิธีปฐมพยาบาลแมวเบื้องต้น และต้องเตรียมพร้อมตลอดเวลา เพื่อช่วยเหลือและบรรเทาอาการบาดเจ็บปวดของน้องแมวในเบื้องต้นให้น้อยลง ก่อนที่จะไปถึงมือหมอนะคะ