ในการออกแบบ อารยสถาปัตย์ หรือ Universal Design บางทีก็เรียก Friendly Design เป็นการออกแบบเพื่อทุกคน โดยคำนึงถึงการใช้งานจริง สำหรับคนทุกเพศทุกวัย ไม่ว่าจะเป็น เด็ก สตรีมีครรภ์ คนพิการ หรือแม้กระทั่งผู้สูงอายุ เพื่อลดข้อจำกัดทางด้านร่างกาย ซึ่งมีประโยชน์หลายด้าน ในวันนี้ พี่ไว้ใจ จะนำหลัก Universal Design มาปรับใช้กับ 6 วิธี การ จัดห้องนอนผู้สูงอายุ สำหรับบ้านที่มีคุณปู่ คุณย่า คุณตา คุณยาย หรือคุณพ่อคุณแม่ที่เข้าสู่ช่วงวัยผู้สูงอายุ ลองนำบางส่วนมาปรับใช้ ผ่านวิธีเหล่านี้ รับรองว่าถูกใจ “วัยเก๋า” ที่บ้านแน่นอนค่ะ
เลือกอ่านตามหัวข้อที่สนใจ
- ความสูงของเตียงที่พอดี
- พื้นห้องนอนผู้สูงอายุ
- ทางเดินต้องสะดวก
- มีแสงสว่างที่เพียงพอ
- เทคโนโลยีช่วยได้
- จัดห้องให้ไร้เสียงรบกวน
1. ความสูงของเตียงที่พอดี สำหรับ จัดห้องนอนผู้สูงอายุ
ในการจัดห้องนอนผู้สูงอายุ โดยเฉพาะเรื่องของ เตียงนอน ควรให้ความใส่ใจกับความสูงของเตียงที่พอดี ซึ่งควรอยู่ที่ประมาณ 25-36 นิ้ว ทั้งนี้ เราควรดูจากความสูงของผู้สูงอายุเป็นหลักด้วยค่ะ โดยวัดความพอดีจากการนั่งที่ขอบเตียง เท้าควรแตะพื้นได้พอดี จะทำให้ลุกนั่งได้สะดวก และความสูงของเตียง ควรอยู่ในระดับหัวเข่าค่ะ
2. พื้นห้องนอนผู้สูงอายุ
อุบัติเหตุจากการลื่นล้ม คงไม่มีใครอยากให้เกิดขึ้นกับคนในครอบครัวอย่างแน่นอน เพราะนอกจากจะทำให้ได้รับบาดเจ็บแล้ว ยังอันตรายกับผู้สูงอายุเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่มีปัญหาสุขภาพ เช่น ผู้สูงอายุที่มีภาวะกระดูกพรุน โรคข้อเข่าเสื่อม หรือ โรคทางสมอง จะยิ่งมีความเสี่ยงมากกว่าผู้สูงอายุปกติ เมื่อเกิดการลื่น หรือหกล้ม
ดังนั้น การเลือก พื้นห้องนอนผู้สูงอายุ จึงมีความสำคัญ เพื่อน ๆ ควรเลือกใช้พื้นผิว และวัสดุที่มีความเสียดทานเวลาเดิน เพื่อป้องกันการลื่นล้ม และยังช่วยให้ผู้สูงอายุ มั่นใจขณะเดินอีกด้วย
3. ทางเดินต้องสะดวก
พื้นห้องนอนผู้สูงอายุ ควรสะอาด และไม่มีสิ่งของเกะกะ กีดขวางทางเดิน เพื่อให้ผู้สูงอายุเดิน ไป-มา ได้ง่าย การจัดห้องนอนผู้สูงอายุ เราควรเลือกใช้เฟอร์นิเจอร์น้อยชิ้น เอาเฉพาะที่มีความจำเป็นกับผู้สูงอายุเท่านั้น อย่างเช่น เตียงนอน ตู้เสื้อผ้า โต๊ะข้างเตียง
และควรเลือกใช้เฟอร์นิเจอร์ แบบที่ไม่มีเหลี่ยมแหลมคม เพื่อป้องกันการได้รับบาดเจ็บจากการเดินชน หรือเพื่อน ๆ อาจจะหาอุปกรณ์เสริม สำหรับสวมตรงขอบ หรือมุมเฟอร์นิเจอร์ ช่วยป้องกันก็ได้ค่ะ นอกจากนี้ หากผู้สูงอายุที่ต้องใช้ไม้เท้า หรือ วีลแชร์ พื้นห้องนอน หรือพื้นที่ต่าง ๆ ภายในบ้าน ไม่ควรปูด้วยพรม เพราะอาจเพิ่มความเสี่ยง ที่ผู้สูงอายุจะสะดุดล้มได้ง่าย
4. มีแสงสว่างที่เพียงพอ
สำหรับการจัดห้องนอนผู้สูงอายุ ควรให้ความสำคัญกับ แสงสว่าง เป็นหลัก เพราะผู้สูงอายุหลาย ๆ ท่าน มักมีปัญหาด้านสายตา และการมองเห็น หากเป็นตอนกลางวัน เราสามารถใช้แสงธรรมชาติ ให้ส่องเข้ามาภายในห้อง ผ่านทางหน้าต่าง เพื่อช่วยในการมองเห็น
นอกจากนี้ ควรเพิ่มโคมไฟบริเวณหัวเตียง หรือ ติดตั้งสวิตซ์ไฟ ให้อยู่ใกล้มือ เพื่อให้ใช้งานได้ง่ายและสะดวก เมื่อต้อง เปิด-ปิด ไฟในตอนกลางคืน หรือ การเพิ่มโคมไฟแบบเซ็นเซอร์ให้เปิดอัตโนมัติเมื่อเดินผ่าน ในบริเวณทางเดิน หรือจุดที่เป็นมุมอับแสงต่าง ๆ ก็จะยิ่งช่วยอำนวยความสะดวก ให้กับผู้สูงอายุอีกทางหนึ่งด้วย
5. ใช้เทคโนโลยีช่วย จัดห้องนอนผู้สูงอายุ
คงไม่มีใครอยากให้เกิดเรื่องฉุกเฉินในบ้านของเรา แต่บ้านที่มีผู้สูงอายุ อะไรก็เกิดขึ้นได้ คงจะดีไม่น้อย หากเรามีตัวช่วยที่คอยแจ้งเตือน เพื่อสร้างความอุ่นใจให้ได้ เมื่อเราไม่อยู่บ้าน เช่น ติดออด หรือ ปุ่มฉุกเฉิน ไว้ที่บริเวณโต๊ะข้างเตียงนอน หรือ ในห้องน้ำ เพื่อให้ผู้สูงอายุขอความช่วยเหลือได้ เมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน โดยไม่ต้องเดินออกไปข้างนอกห้อง
หรือบางคน อาจจะเลือกใช้เป็นระบบอินเตอร์คอม มาใช้ภายในบ้านก็ได้เช่นกันค่ะ นอกจากนี้ ด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัยมากขึ้น เราอาจเลือกติดตั้งกล้องวงจรปิด และเชื่อมต่อผ่านโทรศัพท์มือถือ โดยใช้งานผ่านแอปพลิเคชัน เพื่อช่วยให้เราได้เหมือนอยู่ดูแลใกล้ชิดผู้สูงอายุได้ตลอดเวลา และสามารถมองเห็นได้รวดเร็ว หากเกิดเรื่องฉุกเฉิน ก็เป็นอีกทางเลือกที่ดี และน่านำมาใช้ค่ะ
6. จัดห้องนอนผู้สูงอายุ ให้ไร้เสียงรบกวน
ไม่ว่าจะอยู่ในวัยไหน การนอนหลับพักผ่อนอย่างเพียงพอ และมีคุณภาพ ก็ยังมีความสำคัญอยู่เสมอ ยิ่งเป็นผู้สูงอายุที่มีช่วงการนอนหลับที่สั้นลง นอนเพียงไม่กี่ชั่วโมง หรือในผู้สูงอายุบางท่าน ที่มีปัญหาการนอนหลับ และมักจะหลับยาก แต่ตื่นง่าย
เราจึงต้องระมัดระวังเรื่องของ เสียง ที่จะมารบกวนการนอนของผู้สูงอายุด้วย โดยเราอาจเลือกใช้ผนังที่กันเสียงรบกวน หรือแยกโซนพื้นที่เล่นของเด็ก ๆ เป็นคนละโซนกับห้องนอนของพวกท่านก็จะยิ่งดี แต่ก็ไม่ควรจัดให้ห้องอยู่ในตำแหน่งที่ลึกสุดของบ้านเช่นกันค่ะ
สรุปส่งท้าย
หลักสำคัญ สำหรับจัดห้องนอนผู้สูงอายุ เหนือสิ่งอื่นใด เราต้องใส่ใจเรื่องของ ความปลอดภัย เป็นอันดับแรก รองลงมาก็คือ เรื่องของความสะดวกสบายในการใช้งาน ซึ่งเป็นไปตามหลัก Universal Design สำหรับการจัดห้องนอน ถือได้ว่า เป็นการจัดสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม ให้กับพวกท่านอย่างหนึ่ง แต่เพื่อน ๆ ก็ไม่ควรละเลย เรื่องการหมั่นดูแลเอาใจใส่ ใช้เวลาร่วมกัน พูดคุยกับท่านเพื่อให้ท่านไม่รู้สึกโดดเดี่ยว และยังรู้สึกเป็นที่รักของคนในบ้านด้วยนะคะ
