กระแสปลูกต้นไม้ฟอกอากาศ ปลูกต้นไม้แต่งบ้าน แต่งสวน ยังคงแรงอย่างต่อเนื่อง และนอกจากปลูกต้นไม้ เพื่อตกแต่งบ้าน หรือเก็บสะสมแล้ว อีกส่วนหนึ่งของต้นไม้ อย่างเช่น “ดอกไม้” ก็กำลังได้รับความสนใจไม่น้อยเช่นกัน บทความนี้ พี่ไว้ใจ อยากชวนเพื่อน ๆ มาทำความรู้จัก ดอกไม้ที่กินได้ (Edible flowers) ไอเทมจากธรรมชาติ ที่เชฟทั่วโลก รวมทั้งคนทั่วไป นิยมนำมาทำอาหารทั้งคาวและหวาน หรือตกแต่งประดับจาน เพื่อเพิ่มความสมบูรณ์ เติมความ cute ให้เมนูต่าง ๆ ดูน่าทาน น่าประทับใจมากขึ้นไปอีก เอาล่ะ มาดูกันว่า ดอกไม้อะไรจะสามารถทานได้ และน่าหามาปลูกที่บ้านของเราบ้าง
เลือกอ่านตามความสนใจ
- รู้จัก ดอกไม้ที่กินได้ มีอะไรบ้าง
- ตัวอย่าง เมนูน่าทานจากดอกไม้กินได้
- ข้อแนะนำ การกินดอกไม้อย่างปลอดภัย
ดอกไม้ที่กินได้ มีอะไรบ้าง
เชื่อว่าเพื่อน ๆ หลายคน อาจจะรู้จักหรือเคยทานอาหาร ที่ทำจากดอกไม้กันมาบ้าง อย่างเช่น ดอกกุหลาบชุบแป้งทอด ดอกขจรผัดไข่ เมี่ยงคำดอกบัว และดอกไม้อีกหลายอย่างที่เราสามารถกินได้
ซึ่งจริง ๆ แล้ว ดอกไม้ที่กินได้ ก็คือ ดอกไม้จากต้นไม้ทั่วไป ที่เราสามารถนำมาทานได้ โดยไม่มีพิษหรือไม่เป็นอันตราย มีทั้งที่ทานได้ทั้งดอก หรือทานได้เฉพาะบางส่วนของกลีบดอก ไม่ว่าจะเป็นดอกของพืชผัก ดอกของไม้ดอกไม้ประดับ ดอกของไม้ผล ดอกของไม้ยืนต้นบางชนิด และดอกของวัชพืช พี่ไว้ใจจะยกตัวอย่างดอกไม้ที่กินได้จากแต่ละประเภทให้ชมค่ะ
- ดอกของพืชผัก เช่น ดอกกะหล่ำ บร็อคโคลี่ ดอกกุยช่าย ดอกเก๊กฮวย ดอกต้นหอม ดอกข่า ดอกฟักทอง ดอกกระถิน เป็นต้น
- ดอกของไม้ดอกไม้ประดับ เช่น ดอกกุกลาบ ดอกเข็ม พวงชมพู ลีลาวดี ดาวเรือง ดาวกระจาย ชบา เฟื่องฟ้า อัญชัน เป็นต้น
- ดอกของไม้ผล เช่น ดอกทุเรียน ดอกชมพู่ ดอกส้ม หัวปลี (ดอกกล้วย) หรือ ดอกมะละกอ เป็นต้น
- ดอกของไม้ยืนต้น เช่น ดอกพะยอม ดอกงิ้ว ดอกแค ช่อสะเดา ช่อมะกอก ดอกขี้เหล็ก ดอกกระโดน ดอกลำพู ดอกนุ่น ดอกมะรุม เป็นต้น
- ดอกของวัชพืช เช่น ดอกดาหลา ดอกบัวสาย ดอกสลิดหรือดอกขจร ดอกผักปลัง ดอกผักตบชวา ดอกกระเจียว ดอกโสน เป็นต้น
ได้รู้จักดอกไม้กินได้ที่มาจากประเภทต่าง ๆ กันไปแล้ว มาดูกันต่อกับ รายชื่อดอกไม้ที่กินได้ 10 ชนิด ที่พี่ไว้ใจได้คัดสรรมาแนะนำให้เพื่อน ๆ ได้รู้จัก ซึ่งก็มีทั้งดอกไม้ที่คนไทยคุ้นเคย และดอกไม้กินได้จากต่างประเทศ พร้อมสรรพคุณน่ารู้เล็ก ๆ น้อย ๆ มาดูว่ามีดอกอะไรน่าสนใจบ้าง
- กุหลาบ (Rose) ดอกไม้ยอดนิยม ที่สามารถนำมาทำได้หลายเมนู ทั้งขนม สลัก หรือชงเป็นชาก็ได้ เพราะมีสีสวย ให้กลิ่นหอม ช่วยให้ผ่อนคลาย แก้อาการอ่อนเพลีย ช่วยในเรื่องการขับถ่าย บำรุงหัวใจ ซึ่งดอกกุหลาบส่วนใหญ่ ไม่ว่าสีไหนก็สามารถทานได้ และบางชนิด ก็มีรสชาติเข้มข้นมาก
- อัญชัน (Butterfly pea / Blue pea vine) นิยมนำมากลั่นทำสีผสมอาหาร ขนม และเครื่องดื่ม โดยสีม่วงของดอกอัญชัน มีสารแอนโธไซยานิน ที่ช่วยต่อต้านอนุมูลอิสระ และบำรุงสายตา นอกจากนั้น ตัวดอกอัญชันยังมีกลีบบาง เหมาะจะนำไปลวก หรือทานสด เป็นเครื่องเคียงน้ำพริกได้
- ดอกโสน (Sesbania flower) ดอกไม้พื้นบ้านของไทยที่หลายคนอาจคุ้นตากันดี ดอกโสน มีรสหวานเล็กน้อย อุดมไปด้วยคุณค่าทางอาหาร เช่น ธาตุเหล็ก ช่วยบำรุงเลือด ฟอสฟอรัส ช่วยบำรุงสมอง และแคลเซียม นิยมนำมาทำเมนูแกงส้ม ผัดน้ำมันหอย ไข่เจียว หรือลวกจิ้มเคียงกับน้ำพริก
- ดอกบัว (Lotus) ดอกไม้สารพัดประโยชน์ สามารถนำมาทำอาหารได้แทบทุกส่วน ตั้งแต่ราก เม็ด ก้าน (สายบัว) และกลีบดอกบัว โดยส่วนกลีบดอกนั้นมีสรรพคุณช่วยลดอาการใจสั่น บรรเทาอาการอ่อนเพลีย ทานแล้วเพิ่มความสดชื่นได้
- ดอกทานตะวัน (Sunflower) เมล็ดดอกทานตะวัน อย่างที่เรารู้ว่าสามารถทานได้ และนำมาสกัดเอาน้ำมันและทำขนมได้ กลีบดอกทานตะวันสามารถนำมาชุบแป้งทอด โรยตกแต่งสลัด และ หน่อ สามารถนึ่งทานได้เหมือนอาติโช๊ค
- ดอกเข็ม (Ixora) ดอกไม้ที่ไทยเราคุ้นเคยกันดี ดอกเข็มสามารถกินได้ ทั้งพันธุ์ เข็มชมพู เข็มญี่ปุ่น เข็มเศรษฐี เข็มอินเดีย นิยมนำดอกมาชุบแป้งทอด หรือทำยำดอกเข็ม
- ดอกกระเจียว (Siam Tulip) เป็นดอกไม้ที่มีรสจืด มัน ไม่เผ็ดเหมือนดอกข่า นิยมทั้งกินสด และลวกเคียงกับอาหารอื่น ๆ
- ดอกดาวเรือง (Marigold) หรือ ดาวกระจาย ดอกไม้ที่ออกรสเผ็ด แต่หอมฉุนนิด ๆ นิยมนำมาทอดกรอบ หรือโรยหน้าสลัด
- พิทูเนีย (Petunia) สามารถนำมาทำเป็นสีย้อมผ้า และสีผสมอาหารได้ นอกจากนี้ยังนำมาทานร่วมกันผักสลัดอื่น ๆ ได้อีกด้วย
- ลาเวนเดอร์ (Lavender) ดอกไม้สีม่วงขวัญใจใครหลายคน ได้รับความนิยมในการนำมาสกัดกลิ่นเป็นน้ำหอม นอกจากนั้นดอกลาเวนเดอร์ยังมีรสหวาน เผ็ด และหอม เป็นส่วนประกอบที่ยอดเยี่ยมสำหรับทั้งอาหารคาวและของหวาน
นอกจาก ดอกไม้กินได้ 10 ชนิด ที่พี่ไว้ใจแนะนำคุณสมบัติคร่าว ๆ ไปด้านบนแล้ว ยังมี ดอกไม้กินได้ ที่น่าสนใจอีก 20 ชนิด ให้เพื่อน ๆ ไปเลือกซื้อ หรือหามาปลูกกันได้อีก ดังนี้ค่ะ
- ลีลาวดี (Frangipani)
- ดาหลา (Torch ginger)
- ชบา (Hibiscus)
- เบญจมาศ (Chrysanthemum)
- เฟื่องฟ้า (Paper Flower)
- ทองอุไร (Yellow Bell)
- แววมยุรา (Torania)
- พวงชมพู (Coral Vine)
- เก๊กฮวย (Chrysanthemum)
- เวอร์บีนา (Verbena)
- คาโมมายล์ (Chamomile)
- ดอกหน้าแมว (Pansy)
- ดอกผีเสื้อ (Dianthus)
- ฟิวเซีย / ตุ้มหูนางฟ้า (Fuschia)
- เดซี่ (Daisy)
- แกลดิโอลัส (Gladiolus)
- แนสเตอร์เตียม (Nasturtium)
- แดนดิไลออน / แดนเดเลียน (Dandelion)
- ไฮยาซิน (Water Hyacinth)
- เอลเดอฟลาวเวอร์ (Elderflower)
Tips : ดอกไม้อันตรายที่ ไม่ควรนำมากิน ก็คือ ดอกยี่โถ ดอกบานบุรี ไฮเดรนเยีย ดอกชวนชม ดอกรำเพย ดอกตีนเป็ด หรือพญาสัตบรรณ เพราะดอกไม้เหล่านี้มีพิษในกลุ่มคาร์ดิแอคกลัยโคไซด์ มีผลกระตุ้นการเต้นของหัวใจ ทำให้ท้องไส้ปั่นป่วน อาเจียน ท้องเสีย เมื่อพิษเข้าสู้เส้นเลือด อาจถึงตายได้
ตัวอย่าง เมนูน่าทานจากดอกไม้กินได้
พี่ไว้ใจขอเล่านิดหนึ่งว่า การใช้ดอกไม้ในการทำอาหารนั้น มีมานับพันปีตั้งแต่ชาวจีน กรีก และโรมัน หลายวัฒนธรรมใช้ดอกไม้นำมาทำเมนูอาหาร ซึ่งการใส่ดอกไม้ลงไปในอาหาร ก็เป็นอีกเทคนิคที่ดีในการเพิ่มสีสัน เพิ่มรสชาติ และความแปลกใหม่ ให้กับเมนูต่าง ๆ ได้อย่างดี เพราะดอกไม้หลายชนิดนั้นมีรสเผ็ด บางชนิดมีรสหวาน พร้อมกับกลิ่นหอมที่น่าค้นหา
โดยการปรุงอาหารหรือการทานดอกไม้แต่ละชนิด ก็มีหลากหลายวิธี ทั้งกินสด นำมาปิ้ง ย่าง ผัด ยำ แกง ลวก นึ่ง ทอดกรอบ ทำขนม หรือชงเป็นเครื่องดื่ม และนี่คือตัวอย่างเมนูจากดอกไม้ที่กินได้ ซึ่งเราอยากมาแนะนำให้เพื่อน ๆ ได้รู้จัก และลองนำไปทำอาหารทานกันดูค่ะ
- เมี่ยงดอกบัว
- ขนมดอกโสน
- ปอเปี๊ยะไส้ดอกไม้
- สลัดดอกไม้กินได้
- คัพเค้กวานิลลากับดอกไม้
- เค้กโรสคาราเมลเค็ม
- แซนด์วิชแซลมอนหน้าดอกไม้
- ค็อกเทลดอกไม้
ข้อแนะนำ การกินดอกไม้อย่างปลอดภัย
ดอกไม้ที่กินได้ ทานอย่างไรให้ปลอดภัย ? แม้จะดูสวยน่ารัก หรือน่าทานแค่ไหน แต่การนำดอกไม้ต่าง ๆ มาทำอาหาร ถ้าจัดการไม่ดี ก็อาจเป็นส่งผลอันตรายกับตัวเราได้นะคะ เพื่อไม่ให้เกิดเหตุผิดพลาด และป้องกันเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์จากการกินดอกไม้ พี่ไว้ใจก็มีคำแนะนำเบื้องต้นในการกินดอกไม้อย่างปลอดภัย มาฝากเพื่อน ๆ กันค่ะ นั่นคือ
- ดอกไม้ชนิดต่าง ๆ ควรกินแต่ส่วนของ กลีบดอก และควรกำจัด เกสรตัวเมีย เกสรตัวผู้ ให้เรียบร้อยก่อนนำไปทำอาหาร หรือรับประทาน
- ควรล้าง ทำความสะอาดดอกไม้ทุกครั้ง ก่อนนำไปทำอาหาร รวมถึงควรเลือกใช้ และกินในปริมาณที่เหมาะสม
- ดอกไม้ที่นำมาทำอาหารทาน ควรเป็นดอกไม้ที่ปลูกเอง ไม่ควรซื้อจากตลาดทั่วไป เนื่องจากอาจมีการปนเปื้อนยาฆ่าแมลง หรือสารเคมีอื่น ๆ ที่เราไม่รู้
- แนะนำว่า ควรกินเฉพาะดอกไม้ที่เราแน่ใจว่า สามารถนำมาทำอาหารกินได้ หากไม่แน่ใจ ควรหาข้อมูลและศึกษาจากแหล่งที่น่าเชื่อถือให้รอบคอบก่อน
- ห้ามกินดอกไม้ริมทาง หรือในสวนสาธารณะ ทั้งสองอาจได้รับการรักษาด้วยยาฆ่าแมลงหรือสารกำจัดวัชพืช และดอกไม้ริมถนนอาจปนเปื้อนด้วยไอเสียจากรถยนต์
- เพื่อน ๆ คนไหนที่มีอาการ แพ้เกสรดอกไม้ เป็นโรคภูมิแพ้ หรือไม่แน่ใจว่าจะมีอาการแพ้ ไม่แนะนำให้ทาน
Tips : เพื่อให้ดอกไม้สดอยู่เสมอ ให้วางบนทิชชู่ชุบน้ำ แล้วแช่เย็นในภาชนะที่มีอากาศถ่ายเท บางส่วนจะคงอยู่นานถึง 10 วัน
สรุปส่งท้าย
พี่ไว้ใจสังเกตว่า คนไทยเราตั้งแต่อดีต ก็นิยมนำดอกไม้มาทำเป็นอาหารหลักเหมือนกันนะ ไม่ว่าจะทำแกง ผัด ยำ ชุบแป้งทอดทำขนมหวาน และชงเป็นชาดื่ม เพราะอุดมไปด้วยคุณค่าทางสารอาหาร ในขณะที่ต่างประเทศนั้น ก็นิยมนำมาทานเป็นสลัด ทำเบเกอรี่ ชงชา ใช้ประดับตกแต่งจานอาหาร เพื่อเพิ่มความแปลกใหม่ ความครีเอทีฟ ให้กับเมนูอาหาร
เอาล่ะ เป็นยังไงกันบ้างคะเพื่อน ๆ กับ ดอกไม้ที่กินได้ และเมนูน่าทานที่เราคัดมาแนะนำกันไป มีแต่ดอกไม้น่ารัก ๆ น่าทานเยอะแยะไปหมดเลยใช่มั้ยล่ะ ใครได้ไอเดีย ได้แรงบันดาลใจ อยากจะทำอาหารจากดอกไม้กินได้ เหมือนพี่ไว้ใจบ้าง อย่ารอช้าค่ะ ไปหาดอกไม้มาปลูกประดับบ้าน และเก็บไว้ทำเมนูเด็ด ๆ ทานกันดีกว่า
